مقدمه ای بر موضوع
تعادل زندگی کاری! ما همیشه این عبارت را می شنویم و تلاش می کنیم تا به آن برسیم. اما بسیاری از ما از اثرات ساعت کار طولانی اطلاعی نداریم و تا جایی که می توانیم فقط کار می کنیم.
یک مطالعه توسط سازمان جهانی بهداشت و سازمان بین المللی کار نشان می دهد که کار بیش از ۵۵ ساعت در هفته می تواند اثرات منفی بر سلامت شما داشته باشد.
عواقب سلامتی ساعات کار طولانی بسته به عواملی مانند مدت زمان انجام کار، ویژگی های شغلی، موقعیت اجتماعی، اقتصادی و وضعیت سلامت فرد متفاوت است. کار بیش از حد، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی و سکته را افزایش می دهد و همچنین بر سلامت روان فرد تأثیر می گذارد.
فشارهای جسمی و روانی افراد پرکار می تواند منجر به پاسخ های فیزیولوژیکی حاد مانند خستگی، استرس، اختلال در خواب و در نهایت تغییر سبک زندگی شود. علاوه بر این، کار بیش از حد باعث کاهش عملکرد کاری و کاهش بهرهوری به دلیل بیماری و آسیب های شغلی می شود. بنابراین چه کاری برای تعادل بین کار و زندگی انجام دهیم؟
در این مقاله، از مقالات مرکز برزویه طب کار، در مورد عوارض کار طولانی مدت و همچنین نحوه مدیریت حجم کاری صحبت می کنیم. با ما همراه باشید.
آیا کار بیش از حد مضر است؟
در واقع باید گفت، بله!
قبلا یک هفته کاری حدود ۴۰ ساعت بود، اما این روزها بسیاری از ما عملا ساعت های کاری بسیار فراتر از ۴۰ ساعت در هفته داریم که می تواند به دلایل زیادی مثل چالش های دورکاری یا کمبود کارکنان باشد.
بر اساس یک مطالعه بیماری عروق کرونر، وضعیت درد مکرر قفسه سینه یا ناراحتی و سکته را می توان به عوارض ساعت کاری زیاد به خصوص کار بیش از ۵۵ ساعت در هفته نسبت داد.
آمار اخیر نشان می دهد که اکثریت مردم، مشغول به کارهایی با ساعات کار نامنظم و یا غیر استاندارد، از جمله:
- شیفت کار شب
- کار آخر هفته
- شیفت های تقسیم شده
- کار آنکال (OnCall) شبانه
- کار هفتگی فشرده
- کار پاره وقت
- کار طولانی مدت (یعنی ۱۲ ساعت شیفت) هستند.
بر اساس سومین نظرسنجی اروپا در مورد شرایط کاری، حدود ۲۷ درصد از شاغلین و ۸ درصد افراد خویش فرما در روزهای تعطیل هم، مشغول به کار هستند.
عوارض شیفت های کار سنگین و طولانی مدت
کار بیش از حد از راههای زیادی میتواند بر سلامت شما تأثیر بگذارد. اگر بیش از حد کار میکنید، سطح کورتیزول شما (هورمون استرس اولیه) افزایش می یابد که می تواند منجربه مه مغزی، فشار خون بالا، ایجاد برخی سرطانها و بسیاری از مشکلات سلامتی دیگر شود.
شب کاری هم برای بسیاری از مشاغل از پرستاران و پزشکان گرفته تا نیروهای امدادی و کارکنان خدماتی ضروری است. اما یافته های مطالعه جدیدی نشان می دهد این سبک کاری ممکن است تنها بر خواب و خستگی اثر نگذارد، بلکه با تغییراتی در ساختار مغز نیز همراه باشد.
پژوهشی گسترده که توسط عصب پژوهان در سنگاپور انجام شده است، نشان می دهد کار شیفتی با کاهش حجم برخی نواحی مهم مغز ارتباط دارد. با این حال، این تغییرات درصورت توقف کار شیفتی، به طور میانگین طی حدود ۲ سال ونیم تا حدی قابل بازگشت هستند.
برخی دیگر از عوارض جانبی رایج کار بیش از حد عبارتند از:
۱- اختلالات خواب
یک شکایت رایج، نداشتن خواب کافی می تواند نشانه این باشد که شما بیش از حد کار کرده اید. خواب سلامت جسمی و روانی را بهبود می بخشد، بنابراین از دست دادن آن می تواند منجربه اختلالات خواب و در نهایت بر نحوه مقابله با استرس، حل مشکلات یا بهبودی از یک بیماری، تأثیر بگذارد.
۲- مشکلات گوارشی
گاهی آنقدر در کار غرق می شوید که فراموش می کنید در طول روز غذا بخورید! نخوردن و حذف وعده های غذایی باعث کاهش سطح قند خون می شود که منجربه کاهش انرژی و بهرهوری شما خواهد شد.
۳- بی تحرکی، عدم میل به ورزش کردن و در نهایت ایجاد آسیب فیزیکی
همه ما می دانیم که ورزش مهم است، اما زمانی که سرمان شلوغ است یکی از اولین کارهایی است که انجام نمی دهیم!
اما به طور ایده آل ۱۵۰ دقیقه ورزش با شدت متوسط یا ۷۵ دقیقه فعالیت هوازی شدید در هر هفته می تواند به پیشگیری از افسردگی، کاهش فشار خون، بهبود کلسترول، کنترل قند خون و کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی کمک کند.
توجه کنید!
که علاوه بر نرمش، نحوه صحیح نشستن در هنگام کار و ایستادن بیش از حد، هم بسیار مهم است. تصور کنید ساعتهای طولانی، در حالی که در وضعیت نادرست نشسته یا ایستاده باشید، چه فشار زیادی به ستون فقرات شما وارد میشود!
از طرفی، هر چه افراد، ساعت های بیشتری کار کنند، خطر گردن درد و کمردرد در آن ها بیشتر می شود (به خصوص اگر میز و صندلی غیر استاندارد باشد)
این یک نشانه رایج استرس ناشی از تنش عضلانی است که در افراد ایجاد می شود.
۴- نادیده گرفتن روابط عاطفی و دوستانه
اگر روزهای تعطیل هم کار می کنید، زمان مهمی را برای استراحت و تفریح از دست می دهید که این موارد نه تنها برای شما، بلکه برای عزیزانتان نیز مفید است. داشتن این ارتباطات و تفریحات، حافظه و مهارت های شناختی شما را تقویت می کند و در عین حال احساس شادی و رفاه شما را افزایش می دهد.
۵- اعتیاد به مواد مخدر یا الکل
بسیاری از افراد زمانی که احساس سرخوردگی و فرسودگی دارند، به مواد مخدر روی می آورند که از بدترین عوارض کار طولانی مدت است. سوء مصرف مواد بر توانایی تمرکز شما تأثیر می گذارد که می تواند منجربه کاهش بهرهوری و افزایش صدمات فیزیکی حین کار شود.
۶- فرسودگی شغلی و در نهایت بروز افسردگی
فرسودگی شغلی نوعی فرسودگی ناشی از کار مداوم است که در نتیجه استرس عاطفی، جسمی و ذهنی بیش از حد و طولانی مدت رخ می دهد.
اگر فرسودگی شغلی را نپذیرید یا آن را درمان نکنید، می تواند بر سلامت جسمی و روانی شما تأثیر بگذارد. حجم کاری غیرقابل مدیریت، رفتار ناعادلانه در محل کار، عدم ارتباط یا حمایت مدیران و فشار ضرب الاجل بسیار زیاد از دلایل اصلی فرسودگی شغلی هستند.
نتیجه گیری و راهکارهای عملی جهت حفظ سلامت افراد
شواهد و مطالعات نشان می دهند که شیفت های کاری سنگین، ساعات کار طولانی و به ویژه کار بیش از ۵۵ ساعت در هفته، نه تنها باعث خستگی موقت می شوند، بلکه می توانند سلامت جسمی، روانی و اجتماعی افراد را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهند.
افزایش خطر بیماری های قلبی–عروقی، اختلالات خواب، مشکلات گوارشی، دردهای اسکلتی–عضلانی، فرسودگی شغلی، افسردگی و حتی تغییرات ساختاری در مغز، همگی از پیامدهای شناخته شده کار طولانی مدت و شیفت های نامنظم هستند. علاوه بر این، کاهش فرصت استراحت، ورزش و تعاملات خانوادگی و اجتماعی، چرخه ای از استرس و کاهش کیفیت زندگی را ایجاد می کند که در نهایت بر عملکرد فرد و بهرهوری سازمان نیز اثر منفی می گذارد.
از این رو، مدیریت صحیح شیفت های کاری باید به عنوان یکی از مهم ترین راهکارهای حفظ سلامت کارکنان مورد توجه قرار گیرد.برنامه ریزی اصولی شیفت ها، محدود کردن ساعات کار طولانی، تأمین زمان کافی برای استراحت و خواب، رعایت اصول ارگونومی محیط کار، تشویق کارکنان به فعالیت بدنی و پایش منظم وضعیت سلامت جسمی و روانی آنان، می تواند نقش مؤثری در کاهش عوارض ناشی از شیفت کاری داشته باشد. در نهایت، حفظ سلامت نیروی کار، نه تنها یک مسئولیت انسانی، بلکه عاملی اساسی برای افزایش ایمنی، بهرهوری و کیفیت خدمات در سازمان ها و محیط های کاری محسوب می شود. ما در مرکز طب کار برزویه همواره درکنار شما عزیزان جهت راهنمایی هستیم.
“ مجموعه تخصصی طب کار برزویه دارای مجوز انجام خدمات سلامت شغلی (معاینات بدو استخدام و معاینات دوره ای) از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و همچنین سازمان تامین اجتماعی است. این مرکز تخصصی با بهره مندی از تیم مجرب، متخصص و حرفه ای، مجموعه ای پیشرو در ارائه تمامی معاینات طب کار است. “جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره تماس مرکز طب کار برزویه در ارتباط باشید.
بدون دیدگاه