معاینات بازگشت به کار تضمینی برای سلامت و امنیت شغلی پس از وقفه های طولانی
در چرخه حیات شغلی هر کارمند یا کارگری، ممکن است شرایطی پیش بیاید که فرد مجبور شود برای مدتی از محیط کار دور بماند. این دوری می تواند ناشی از یک بیماری سخت، یک عمل جراحی، حوادث ناشی از کار و یا حتی بیماری های غیرشغلی باشد.
اما سوال مهم اینجاست: زمانی که دوره درمان تمام شد و پزشک معالج اجازه فعالیت داد، آیا فرد می تواند بلافاصله و بدون هیچ مقدمه ای به همان شغل قبلی و با همان فشار کاری سابق بازگردد؟
اینجاست که مفهومی کلیدی و بسیار حیاتی در حوزه سلامت شغلی به نام معاینات بازگشت به کار (Return to Work Examination) مطرح می شود. این معاینات نه یک تشریفات اداری زائد، بلکه پل مطمئنی برای عبور از دوران بیماری به دوران اشتغال مجدد است.
در این مقاله جامع از سایت برزویه، به بررسی دقیق چیستی، چرایی و چگونگی این معاینات می پردازیم و ابعاد قانونی و پزشکی آن را تشریح می کنیم. پس با ما همراه باشید…
معاینات بازگشت به کار چیست و چرا اهمیت دارد؟
معاینات بازگشت به کار، ارزیابی تخصصی پزشکی است که توسط متخصص طب کار انجام می شود تا مشخص گردد آیا فردی که پس از یک دوره غیبت (معمولا بیش از ۳ تا ۵ روز) قصد بازگشت به کار را دارد، از نظر جسمی و روانی توانایی انجام وظایف محوله را دارد یا خیر!
اهمیت این معاینات در دو جنبه اصلی خلاصه می شود:
۱. حفظ سلامت شاغل
تصور کنید کارگری که جراحی دیسک کمر انجام داده است، بدون ارزیابی به خط تولید بازگردد و مجبور به بلند کردن اجسام سنگین شود! این کار می تواند منجربه آسیب مجدد، ناتوانی دائمی و حتی خانه نشینی همیشگی او شود. معاینات بازگشت به کار با تعیین محدودیت های شغلی، از این فاجعه جلوگیری می کند.
۲. حمایت قانونی از کارفرما
اگر کارفرمایی بدون انجام این معاینات، نیروی کار را به شغل قبلی بازگرداند و بیماری فرد تشدید شود، طبق قوانین وزارت کار و تامین اجتماعی، کارفرما مسئول شناخته شده و مشمول جریمه های سنگین و پرداخت دیه خواهد شد.
چه زمانی نیاز به معاینات بازگشت به کار است؟
شاید بپرسید برای یک سرماخوردگی ساده هم باید این معاینات را انجام داد؟ خیر!
طبق پروتکل های استاندارد طب کار که در ایران و بسیاری از کشورهای جهان اجرا می شود، این معاینات در شرایط زیر الزامی است:
- غیبت بیش از ۳ تا ۵ روز: اگر غیبت ناشی از بیماری یا حادثه بیش از این مدت طول بکشد (بسته به سیاست های ایمنی شرکت)
- بستری شدن در بیمارستان: هرگونه بستری شدن، فارغ از مدت زمان آن
- انجام اعمال جراحی: چه جراحی های مرتبط با ارتوپدی و چه جراحی های داخلی و عمومی
- حوادث ناشی از کار: اگر فرد در محیط کار آسیب دیده و مدتی استراحت کرده است
- بیماری های خاص: مانند سکته های قلبی، مغزی، تشنج و صرع، یا مشکلات حاد روانپزشکی
فرآیند انجام معاینات بازگشت به کار چگونه است؟
وقتی پرسنل با در دست داشتن گواهی پایان استراحت پزشکی از پزشک معالج خود به شرکت مراجعه می کند، واحد منابع انسانی یا HSE باید او را پیش از شروع کار به مرکز تخصصی طب کار (مانند مرکز طب کار برزویه) ارجاع دهد. مراحل کار به شرح زیر است:
۱) بررسی شرح حال و پرونده پزشکی
پزشک متخصص طب کار ابتدا پرونده پزشکی فرد، مدارک بیمارستانی، شرح عمل جراحی و توصیه های پزشک معالج را به دقت بررسی می کند. بسیار مهم است که بدانید پزشک معالج (به طور مثال جراح مغز و اعصاب) فقط سلامت عمومی فرد را تایید می کند، اما این پزشک طب کار است که «تناسب این سلامت با شغل خاص» را می سنجد.
۲) ارزیابی وظایف شغلی (Job Analysis)
پزشک باید بداند فرد دقیقا چه کاری انجام می دهد. (آیا زیاد می ایستد؟ آیا با مواد شیمیایی سروکار دارد؟ آیا نیاز به تمرکز بالا دارد؟) این اطلاعات برای تصمیم گیری حیاتی است.
۳) معاینات بالینی و پاراکلینیک
بر اساس نوع بیماری، تست های اختصاصی انجام می شود. مثلا:
- برای کسی که مشکل ریوی داشته: تست اسپیرومتری دقیق
- برای مشکلات قلبی: تست ورزش و نوار قلب
- برای مشکلات اسکلتی: ارزیابی دامنه حرکتی مفاصل و قدرت عضلانی
نتایج معاینات: آیا همیشه اجازه بازگشت صادر می شود؟
پس از جمع بندی تمام اطلاعات، متخصص طب کار یکی از ۴ نظر زیر را اعلام می کند:
-
بلامانع (Fit for Work)
فرد کاملا بهبود یافته و می تواند بدون هیچ مشکلی به شغل قبلی خود بازگردد.
-
بازگشت با محدودیت (Fit with Restriction)
فرد می تواند برگردد اما با شرط و شروط! به عنوان مثال: «بازگشت به کار بلامانع است، مشروط بر اینکه بار بیش از ۵ کیلوگرم بلند نکند» یا «شیفت شب نداشته باشد». این محدودیت ها می تواند موقت (برای ۳ ماه) یا دائم باشد.
-
بازگشت با تغییر شغل (Job Modification)
فرد دیگر توانایی انجام شغل قبلی را ندارد، اما می تواند در واحد دیگری کار کند. مثلا راننده لیفتراکی که دچار تشنج شده، دیگر نمی تواند رانندگی کند اما می تواند در بخش اداری یا انبارداری (بدون کار با ماشین آلات) فعال باشد.
-
عدم صلاحیت کار (Unfit)
متاسفانه در مواردی آسیب به حدی است که فرد توانایی هیچگونه فعالیت شغلی موثر را ندارد که در این صورت برای ازکارافتادگی به کمیسیون های پزشکی ارجاع داده می شود.
نقش حیاتی مرکز تخصصی طب کار خوب در این زمینه
تشخیص دقیق در معاینات بازگشت به کار، مانند لبه تیغ است!
اگر پزشک سخت گیری بی مورد کند، نیروی کار شغلش را از دست می دهد و اگر سهل انگاری کند، جان فرد به خطر می افتد. به همین دلیل، مراجعه به مراکز تخصصی و معتبر طب کار که تجربه کافی در شناخت ماهیت مشاغل و قوانین تامین اجتماعی دارند، بسیار مهم است. مراکزی که مجهز به تجهیزات کامل (شنوایی سنجی، بینایی سنجی، تست های تنفسی و…) مثل مرکز برزویه باشند، می توانند با دید بازتر و دقیقتری نظر نهایی را صادر کنند.
و اما هزینه این معاینات برعهده کیست؟
هزینه طب کار بر عهده خود فرد می باشد. هزینه آزمایش عدم اعتیاد در مرکز طب کار بسته به اینکه چه تعداد پارامتر اندازه گیری شود متفاوت است. جهت کسب اطلاعات بیشتر با مرکز طب کار برزویه ۰۲۱۴۴۳۷۷۴۰۲ در ارتباط باشید.
سخن پایانی
معاینات بازگشت به کار، نماد بلوغ سازمانی و احترام به کرامت نیروی انسانی است. این فرآیند تضمین می کند که هیچکس قربانی شغل خود نمی شود و هیچ کارفرمایی به دلیل ناآگاهی از وضعیت سلامت پرسنل، متحمل ضرر و زیان نمی گردد. اگر شما کارفرما هستید، این معاینات را به عنوان بخشی از سیستم مدیریت ایمنی خود جدی بگیرید و اگر کارمند هستید، با ارائه صادقانه مدارک پزشکی، به پزشک طب کار اجازه دهید تا از سلامت آینده شما محافظت کند.
“ مجموعه تخصصی طب کار برزویه دارای مجوز انجام خدمات سلامت شغلی (معاینات بدو استخدام و معاینات دوره ای) از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و همچنین سازمان تامین اجتماعی است. این مرکز تخصصی با بهره مندی از تیم مجرب، متخصص و حرفه ای، مجموعه ای پیشرو در ارائه تمامی معاینات طب کار است. “جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره تماس مرکز طب کار برزویه در ارتباط باشید.
بدون دیدگاه